Bariery innowacji: to zbyt ryzykowne

Bariery innowacji: to zbyt ryzykowneKażda zmiana niesie ze sobą niepewność. W przypadku innowacji jej poziom jest nawet wyższy niż przy innych przedsięwzięciach. Nie masz żadnej pewności, że to co planujesz przyniesie jakiekolwiek korzyści. Może cechuje Cię pewność siebie. Może z natury patrzysz na świat optymistycznie. A może czujesz, że tym razem masz nosa. To za mało. Zawsze znajdzie się ktoś krzyczący: „to zbyt ryzykowne, nie możemy zrobić tego projektu!”. Jako, że większość ludzi nie lubi ryzykować koalicja przeciwników szybko będzie rosła w siłę. Możesz jednak bez problemu zamknąć im usta. Musisz się tylko odpowiednio przygotować.

Będąc pomysłodawcą może być Ci ciężko zidentyfikować jakiekolwiek ryzyka swojego projektu. Wierzysz w niego i jedyne o czym myślisz jest to kiedy zacząć pracę nad jego realizacją. Im wcześniej odkryjesz zagrożenia jakie mogą się pojawić po drodze tym łatwiej będzie Ci je pokonać. Stosując odpowiednie techniki zawczasu przygotujesz się do tego co może się wydarzyć. I co więcej będziesz mieć rozwiązanie na każdą ewentualność.

Strategia zarządzania ryzykiem

Ryzyko może przynieść skutki zarówno negatywne, jak i pozytywne. Jako, że wiąże się ono z dużą niepewnością Twoja organizacja musi przewidywać rozwój wypadków. I potrafić zarządzać ryzykiem. To jaką strategię przyjmie Twoja firma nie jest istotne. Ważne, że mechanizmy z jakich przyjdzie Ci korzystać pozwolą identyfikować, oceniać i komunikować ryzyko. Takie podejście umożliwi też planować zagrożenia, wybierać odpowiednie reakcje i monitorować je. Warto jest ustalić pewne standardy w obrębie całej organizacji i wskazać osoby, które będą odpowiedzialne za ich przestrzeganie. W ten sposób zawsze będzie wiadomo kto za co odpowiada i komu należy zgłaszać zagrożenia.

Obszary zagrożeń

Ryzyko może pojawić się w najmniej oczekiwanym momencie. Nawet jeśli dobrze się na nie przygotujesz coś może Ci umknąć. Warto mieć świadomość tego co może spotkać Cię po drodze. W zależności od etapu na jakim się znajdujesz możesz natrafić na problemy w następujących kwestiach:

  • Faza koncepcji – Czy potrafisz zidentyfikować jasne cele projektu i je zmierzyć? Czy znasz priorytety prac w Twojej organizacji? Czy analizujesz rynek? Czy Twój pomysł jest zgodny z prawem? W jaki sposób chcesz go finansować? Czy dobrze identyfikujesz wymagania klienta? Czy Twoja koncepcja jest trafna?
  • Faza inicjacji – Czy znasz budżet projektu? Czy inne prace nie wpłyną na harmonogram? Czy terminy zostały dobrze oszacowane? Czy kryteria akceptacji zostały doprecyzowane? Czy wiesz jaka jest Twoja rola w projekcie? Czy inni członkowie zespołu znają zakres swojej odpowiedzialności? Czy wszyscy mają dostęp do dokumentów projektowych? Czy wszystkie funkcje zostały opisane?
  • Faza realizacji – Czy w zespole nie dojdzie do konfliktów? Czy wszystkie niezbędne zasoby będą dostępne? Czy pojawią się problemy wymuszające zmianę koncepcji? Czy uda Ci się zachować jakość? Czy w zespole nie dojdzie do zmian? Czy nie będzie problemu z przepływami finansowymi?
  • Faza zakończenia – Czy zmiany wprowadzone w trakcie projektu będą mieć wpływ na jego odbiór? Czy produkt jest bezpieczny? Czy użytkownicy nie będą mieć problemu z używaniem produktu? Czy udało się zrealizować wszystkie cele projektu?

To tylko niektóre z problemów na jakie możesz natrafić po drodze. Być może branża w jakiej działasz jest specyficzna i będzie posiadać swoje własne elementy ryzyka niespotykane w innych obszarach. Musisz mieć świadomość, że ryzyko może pojawić się w każdym momencie. Im wcześniej je zidentyfikujesz tym łatwiej będzie Ci przekonać inne osoby, że problemy da się pokonać. Pokazując innym swój pomysł musisz mieć przygotowane odpowiedzi na różne pytania dotyczące ryzyka. W ten sposób wytrącisz z ich rąk wszystkie argumenty.

Narzędzia

Strategia wyznacza pewną filozofię w zarządzaniu ryzykiem. Narzędzia pozwalają rozprawić się z nim w praktycznych sytuacjach. Niektóre z nich są bardzo uniwersalne. Inne wyspecjalizowane. Warto mieć pojęcie o kilku najpopularniejszych z nich:

  • Analiza SWOT – proste narzędzie wykorzystywane w wielu firmach. Pozwala zidentyfikować słabe strony przedsięwzięcia i zagrożenia wynikające z otoczenia.
  • Listy kontrolne – technika bardzo prosta i przy okazji skuteczna. Raz stworzona lista pytań na jakie należy odpowiedzieć sobie w przypadku każdego projektu pozwoli w szybki sposób określi ryzyko. Listy można dzielić na mniejsze sekcje, tak aby mieć szersze pojęcie o tym jakie rodzaje zagrożeń zostały zidentyfikowane i jaka jest ich waga.
  • Macierz ryzyka – narzędzie wymagające wcześniejszej identyfikacji ryzyka. Poszczególne elementy umieszczone zostają w jednej tabeli, która przedstawia prawdopodobieństwo wystąpienia ryzyka i jego wpływ na realizację projektu.
  • Drzewo decyzyjne – ta metoda pozwala przeanalizować różne warianty realizacji projektu, wybrać optymalną ścieżkę i udzielić odpowiedzi na pytanie czy dany projekt warto realizować.

To oczywiście nie wszystkie narzędzia jakimi można badać ryzyko. O bardziej zaawansowanych sposobach więcej dowiesz się z książki Adama Korczowskiego „Zarządzanie ryzykiem w projektach informatycznych. Teoria i praktyka”.

Doskonalenie procesu

Może okazać się, że stosowane przez Ciebie narzędzia są dobre, ale nie sprawdzają się w 100% w Twojej organizacji. Co jakiś czas stosuj różne metody i sprawdzaj jakie kombinacje działają ze sobą najlepiej. Warto także wypracować model dobrych praktyk zarządzania ryzykiem i rozpowszechniać go wśród innych pracowników firmy.

Nauka powinna iść nie tylko z porażek, ale także z projektów zakończonych sukcesem. W każdym z nich natrafiono zapewne na nieprzewidywane problemy. Monitoruj takie sytuacje i wykorzystuj zdobytą wiedzę w innych przedsięwzięciach. System nagród może zachęcić pracowników do dzielenia się swoimi doświadczeniami i zachęcić ich do myślenia o problemach jakie mogą pojawić się na ich drodze.

Podsumowanie

Ryzyko to nieodzowna część Twojego życia. Musisz nauczyć się jak z nim postępować. Wiele firm nie lubi podejmować zbyt niepewnych kroków. Wynika to w dużej mierze z tego, że boją się je podejmować ludzie, którzy tam pracują. Przy analizie ryzyka warto zadać sobie pytanie: czy więcej ryzykujesz nie robiąc nic czy wtedy, gdy zdecydujesz się na realizację innowacyjnego pomysłu? Odpowiedź na nie znajdziesz w tym wpisie. Pamiętaj jeszcze o jednym. Im większe ryzyko tym większe korzyści. Kto nie ryzykuje, nie pije szampana.

Źródło obrazka: flickr.com (CC) pigliapost